تبلیغات
دکتر محمودرضا روحانی - چند می گیری بخندی

دکتر محمودرضا روحانی

روانشناس بالینی

چند می‌گیری بخندی

«خنده» در اكثر جوامع بشری، مخصوصاً در نزد ایرانیان امری پسندیده و نیكوست.و ضرب‌المثل‌هایی مانند «خنده بر هر درد بی‌درمان دواست» و «بخند تا دنیا به رویت بخندد» را می‌توان عمق توجه ایرانیان نكته سنج به این موهبت الهی دانست. خنده در اصل زبان مشترك تمامی اقوام بشر است كه احتیاجی به هیچ‌گونه تعریف و تفسیری ندارد و فقط از حالت چهره و نوع خنده تمامی حالات درونی قابل فهم و درك است.

گرچه خنده به‌طور طبیعی و فطری نشانه شادی و حالت خوشایندی است كه به انسان دست می‌دهد ولی در طول قرون و اعصار با توجه به تمدن و فرهنگ هر سرزمین ممكن است در برخی موارد خنده نشانه شادی و شعف نباشد.

 زبان فارسی كه می‌توان آن را برای بیان احساسات شاعرانه و عواطف و حالات درونی در حد كمال دانست و در میان انواع زبان‌های زنده دنیا جایگاه منحصر‌به‌فردی دارد در این مورد نیز دست پری دارد. آنجا كه می‌گوید: «خنده تلخ من از گریه غم‌انگیزتر است/ كارم از گریه گذشته است بدان می‌خندم» ولی مبحث ما در اینجا فقط جنبه مثبت و فرح‌بخش خنده است و استثنائات را در اینجا لحاظ نمی‌كنیم.

طبق آخرین توصیه‌های پزشكی اگر ما بتوانیم در هر روز چند دقیقه از عمق وجودمان بخندیم با این كار ساده بسیاری از امراض را از خود دور كرده‌ایم. دین اسلام نیز به عنوان یك دین متعالی و آخرین و كامل‌ترین دین آسمانی خندیدن را امری مباح می‌داند تا آنجا كه پیامبر گرامی اسلام كه خود وی از خوشروترین و خنده‌روترین افراد زمان خود بود می‌فرماید: «خیر و خوبی را نزد افراد خوشرو جست‌وجو كنید.»

 بدون تردید یكی از الزامات خوشرو بودن، خنده‌رو بودن است و افراد عبوس و بداخلاق نمی‌توانند افراد خوشرویی باشند. متأسفانه علی‌رغم همه محسناتی كه خنده و خنده‌رو بودن دارد در حال حاضر جامعه ما با فقر خنده و شادی مواجه است. ما برای مراسم عزاداری برنامه و مراسم منظمی داریم به طوری كه در بعضی از موارد به استقبال عزاداری می‌رویم و آن را در عالی‌ترین نوع خود انجام می‌دهیم در حالی كه برای جشن و سرور مراسم خاصی به صورت جامع و تعریف شده نداریم. حتی ممكن است اگر فقط به شنیدن صدای بعضی از مراسم شادی اكتفا كنیم و از تجهیزات بصری استفاده نكنیم، تشخیص این كه مراسم عزاداری یا جشن است در لحظه اول دشوار باشد و باید اندكی تامل كنیم و با دقت به الفاظ توجه كنیم تا تفاوت مراسم جشن و عزاداری را تشخیص دهیم.

 حتی گاهی دیده شده است كه در بعضی از روزهای تولد ائمه كه برای شیعیان از ایام جشن و شادی است، مداحی كه برای این كار دعوت شده است طبق عادت با روضه‌خوانی حاضرین را به گریه واداشته است.

 به عنوان مثال بنده در مراسمی كه در یكی از نهادها بعد از مراسم نماز جماعت ظهر به مناسبت تولد حضرت ابوالفضل(ع) برگزار شده بود شركت داشتم. مداحی برای این كار دعوت شده بود ایشان با شروع مداحی در یك روز جشن و شادی با خواندن روضه‌هایی كه در ایام محرم برای حضرت‌ابوالفضل(ع) خوانده می‌شود، كاری كرد كه صدای گریه حاضرین در فضا پیچید. طبق احادیث معتبر نقل است كه ائمه معصومین فرموده‌اند شیعیان در ایام شادی و سرور ما باید شاد باشند و شادی كنند و همیشه افسرده بودن و لباس مشكی پوشیدن به هیچ وجه در اسلام توصیه نشده است. حتی پوشیدن لباس مشكی به جز ایام عزاداری مكروه است. توصیه‌های موكد داریم كه مسلمانان هنگامی كه به نماز می‌ایستند بهترین لباس‌های خود را بپوشند و خود را خوشبو كنند كه همه این‌ها نشان می‌دهد اسلام می‌خواهد مسلمانان شاد باشند و از زندگی لذت ببرند كه متأسفانه عده‌ای مسلمان بودن و مومن بودن را در این می‌دانند كه قیافه‌ای عبوس و لباسی تیره بر تن داشته باشند و همیشه ایام را در عزاداری سپری كنند كه چنین منطقی با هیچ یك از معیارهای مذهبی نیز سازگار نیست.در حالی كه اسلام به عنوان آخرین دستورالعمل زندگی انسان‌ها كه از منبع وحی نازل شده است و جزیی‌ترین مسایل را برای رفاه و خوشبختی انسان در نظر گرفته است، هرگز این گونه توصیه نمی‌كند. كشورهای غربی حتی از خنده برای مقاصد سیاسی خود نیز استفاده می‌كنند.

در گذشته در پی كودتایی بدون خونریزی كه در كشور تایلند انجام گرفت و نخست‌وزیر وقت از قدرت ساقط شد، فرمانده كودتاچیان به تمامی سربازان و فرماندهان آنها دستور داده بود كه در خیابان‌ها در برخورد با مردم به آنها لبخند بزنند كه همین كار سربازان تاكنون تأثیر فراوانی داشته است به طوری كه جو عمومی جامعه كه در مواقع كودتا حالتی خشن و نظامی به خود می‌گیرد تا حدود زیادی تلطیف شده است و هضم شرایط جدید را نیز برای افكار عمومی آسان‌تر می‌كند.

اگر ما بتوانیم فرهنگ خنده و شادی را در جامعه گسترش دهیم و اجازه دهیم مردم مخصوصاً جوانان كه سرشار از شادی و انرژی هستند احساسات و انرژی خود را به صورت كنترل شده بیرون بریزند مشكلی پیش نخواهد آمد و جامعه سیر طبیعی خود را طی می‌كند. در صورتی كه جامعه با فقر شادی و خنده مواجه باشد، در مواقعی مانند پیروزی تیم فوتبال ایران در بازی‌های بین‌المللی و یا مراسم «چهارشنبه سوری» كه اخیراً به «چهارشنبه سوزی» تبدیل شده است، می‌تواند بهانه‌ای باشد برای جوانانی كه می‌خواهند عقده‌های فرو خورده خود را بیرون بریزند.

در این‌گونه موارد به علت این كه انرژی‌هایی كه باید در طول ماه‌ها به صورت مستمر تخلیه می‌شد به یك باره تخلیه می‌شود، دچار مشكل می‌شویم و ممكن است وضع عمومی شهر دچار نابسامانی شود و زندگی عادی مردم را مختل سازد. همان‌طور كه قبلاً چنین مواردی را شاهد بوده‌ایم و در آینده نیز پیش‌بینی این‌گونه اتفاقات دور از انتظار نخواهد بود.

در بیشتر كشورها بر خلاف این كه هیچ‌گونه مراسم عزاداری در طول سال ندارند، ولی آن‌گونه كه ما فكر می‌كنیم نه تنها همیشه در جشن و سرور نیستند، بلكه روابط بسیار سردی با همدیگر دارند و حتی افراد یك خانواده ممكن است در طول سال به جز چند نوبت همدیگر را نبینند.

 ولی با همه اینها خود را این‌گونه معرفی نمی‌كنند و بسیاری از مردم جهان كه فقط توصیفی از زندگی در غرب را شنیده‌اند، آنجا را مدینه فاضله‌ای می‌دانند كه به محض این كه انسان پای خود را به آنجا بگذارد به خوشبختی واقعی رسیده است، در حالی كه اگر اصل ماجرا را از زبان كسانی كه مدتی را در كشورهای غربی گذرانده‌اند جویا شویم، آنها حرف‌های دیگری دارند كه شاید با آنچه كه ما انتظارش را داریم تفاوت زیادی داشته باشد.

 به عنوان مثال روابط گرم و صمیمی و دید و بازدیدهای خانوادگی برای كسانی كه مدتی را در خارج از ایران زندگی كرده‌اند به قدری برجسته می‌شود كه از آن با حسرت یاد می‌كنند و آن را موهبت بزرگی می‌دانند.

متأسفانه ما كمتر به سرمایه‌های غنی فرهنگی خود اهمیت می‌دهیم و فقط زمانی كه از ایران دور می‌شویم تازه می‌فهمیم در ایران چه نعمتی وجود دارد كه كمتر قدر آن را می‌دانیم. به قول سعدی «قدر عافیت كسی داند كه به مصیبتی گرفتار آید».گرچه جمله «چند می‌گیری مرا بخندانی» شاید در وهله اول كمی دور از ذهن باشد، ولی از بدیهی‌ترین موضوعاتی است كه در زندگی با آن سروكار داریم اما به آن دقت نكرده‌ایم. هنرمندانی مانند «چارلی چاپلین» و زوج موفق «لرل- هاردی» تمامی موفقیت و شهرت جهانی خود را در خنداندن مردم به دست آورده‌اند.

كمدینی مانند «مستر بین» كه در چند سال اخیر ما شاهد ظهور نمونه ایرانی آن نیز بوده‌ایم، موفقیت خود را مدیون خنداندن مردم است  و استقبالی كه از برنامه‌هایی كه توسط این اشخاص برپا می‌شود به عمل می‌آید نشان از این دارد كه مردم برای كسی كه آنها را بخنداند ارزش زیادی قائل هستند.

عبید زاكانی نیز از جمله شخصیت‌های ادبی ماست كه در زمینه خنداندن مردم عمر خود را صرف كرده است و حتی تا دم مرگ و بعد از مرگ خود نیز از خنداندن مردم دست برنداشت. نقل است كه وقتی عبید زاكانی در بستر احتضار بود بستگان نزدیك خود را فراخواند و گفت وصیت مهمی دارم كه شما باید گوش كنید.

 بعد از مرگ من فلان صندوقچه را كه در فلان مكان مخفی كرده‌ام ماحصل یك عمر پس‌انداز من است و شما باید آن را به‌طور مساوی بین خود تقسیم كنید. فرزندان عبید نیز خوشحال از این كه بالاخره بعد از مرگ پدر ارثیه‌ای نصیب آنها می‌شود با شور و شوق صندوقچه را پیدا كرده و آن را گشودند.

 با كمال تعجب دیدند دست نوشته‌ای به این مضمون درون آن وجود دارد: «من دانم و تو هم دانی/ كه در این دنیا هیچ چیز ندارد عبید زاكانی». هنوز بعد از گذشت ده‌ها سال از عصر سینمای صامت (بدون صدا) شخصیت‌های كمدی آن زمان مانند چارلی چاپلین جذابیت خود را از دست نداده‌اند در حالی كه كمتر محصول هنری می‌تواند در طول زمانی به این طولانی جذابیت خود را برای مخاطبانش حفظ كند و همه اینها حكایت از آن دارد كه مردم دوست دارند بخندند و كسی آنها را بخنداند و برای آن مبالغ زیادی نیز هزینه می‌كنند. یعنی مردم پول خود را می‌دهند و از وقت خود می‌گذارند كه بخندند. این امر مخصوصاً در زندگی ماشینی امروز كه روز به روز ماشینی‌تر می‌شود و مردم از هم دورتر می‌شوند دارای اهمیت بیشتری است. اگر تا چند سال پیش شاهنامه خوانی شب‌های زمستان مردم را پر می‌كرد، امروز فقط فیلم‌ها و سریال‌های تلویزیونی این كار را انجام می‌دهد و تا چند سال دیگر شاید مردم حوصله تماشای تلویزیون را نیز نداشته باشند و حتی فیلم‌های سینمایی كه تا چند سال پیش مردم برای تماشای آنها از سروكله هم بالا می‌رفتند نیز خریداری نداشته باشد، كما این كه این امر در مورد هالیوود كه بزرگترین موسسه سینمایی جهان است در حال اتفاق افتادن است و علی‌رغم هزینه‌های نجومی كه هالیوود برای فیلم‌های خود صرف می كند از استقبال لازم برخوردار نیستند و در بعضی موارد حتی بهای حاصل از فروش بلیت كفاف هزینه‌های فیلم را هم نمی‌دهد.خوشبختانه اگر اراده‌ای برای خنداندن مردم و گسترش فرهنگ شادی در كشور ما وجود داشته باشد خنداندن و شاد كردن مردم خونگرم ما كار چندان مشكلی نیست و با هزینه‌ای به مراتب كمتر از كشورهای غربی می‌توان این كار را انجام داد كه البته این را نیز مدیون خونگرم بودن مردم خوب این سرزمین و سرمایه‌های غنی فرهنگی خود هستیم كه بایستی قدر آنها را بدانیم و بی‌جهت بذر ماتم و عزا را در میان مردم خود نكاریم و خنده را از آنها دریغ نكنیم. اگر فرهنگ ما می‌گوید: «خنده بر هر درد بی‌درمان دواست» بیاییم به این پیام زیبا لبیك بگوییم و خنده را از خود، خانواده خود، دوستان خود و همشهریان خود دریغ نكنیم و بخندیم تا دنیا به روی ما بخندد.   

 

 

فروشگاه اینترنتی mp3 player
چسب لاغری بوتانیكال اسلمینگ
خرید ام پی تری پلیر پرندگان خشمگین